ریواس که نام اصلی آن ریواچ است، گیاهی از تیره هفت‌بندان است که از سده شانزدهم در اروپا کشت می‌شد و پیش از میلاد مسیح نیز در چین به عنوان دارو مصرف می‌شد. ساقه ریواس ترش مزه و مفید است و از آن در تهیه غذاهای گوناگون استفاده می‌شود و البته خام‌خواری آن نیز رایج است، اما برگ‌های آن مسموم ‌کننده می‌باشد.

با اینکه از ساقه ریواس شربت تهیه می‌شود، اما استفاه از ریواس محدود به شربت نیست و با آن می‌توان خورشت، آبگوشت، اشکنه، سالاد، کوکو و حتی لواشک هم تهیه کرد.

ریواس به صورت طبیعی و دیمی و در مناطق کوهپایه و سردسیر رشد می‌کند و به آبیاری نیاز ندارد. در خراسان رضوی شهرستان‌های تربت‌حیدریه، نیشابور، گناباد و خواف چهار محل اصلی تولید ریواس هستند.

ریواس در شهرستان تربت‌حیدریه از جایگاه خاصی برخوردار است، هر چند عمر تولید و عرضه آن بسیار کوتاه و حدود چهار هفته است اما در این خطه از دیرباز در فصل بهار ریواس را شسته، برش زده و در فریزر نگهداری می‌کنند تا در طول سال به عنوان ادویه در آبگوشت یا خورشت‌های مختلف از آن استفاده کنند.

صنوبر زادگاه ریواس تربت‌حیدریه

روستای صنوبر که به نگین سرسبز تربت‌حیدریه مشهور است با جمعیتی بالغ بر ۲ هزار نفر در ۱۲ کیلومتری شمال‌غربی بخش مرکزی این شهرستان واقع است.

این روستا از جنوب به اراضی بهارستان، از شمال به کوه‌های شصت دره با فاصله هشت کیلومتری از روستای کامه علیا، از شرق به فاصله حدود ۲ کیلومتری به روستای سنجدبور و از غرب به فاصله حدود هشت کیلومتری بخش بایگ تربت‌حیدریه محدود است.

ریواس گیاهی است خودرو که در مناطق کوهپایه و سردسیر به صورت طبیعی و دیمی رشد می‌کند. همه ساله و در خرداد ماه کشاورزان این خطه با گذاشتن سنگ بر روی گیاه ریواس مانع چرای احشام و پراکنده شدن برگ‌های این گیاه شده و به عبارت بهتر آن را نشانه‌گذاری می‌کنند و در نیمه اسفندماه با خاک دهی (در اصطلاح محلی گویچه زنی)، زمینه رشد عمودی ریواس و ساقه‌دهی آن را فراهم می‌کنند.

ریواس در پهنه‌های کهنه تلخ، شغال آهو، شوردر، عنبربور و کوه شصت دره انجام می‌شود  این محصول از ۱۵ فروردین ماه قابل برداشت است و کشاورزان و افراد بومی روستای صنوبر از این زمان به مدت  ۲۵ روز نسبت به برداشت آن اقدام می‌کنند که امسال به خاطر سرما فصل برداشت به اردیبهشت کشیده شده ‌است.

تاکنون ریواس در منطقه تربت‌حیدریه به صورت خام فروشی و توسط دلالان به بازار عرضه شده و در دهه‌های اخیر به دلیل فعالیت افراد بیشتری در این روستا و تاثیر مثبت اقلیمی، زمینه افزایش تولید ریواس فراهم آمده به شکلی که ریواس صنوبر از بازارهای مشهد و تهران سردرآورده است.

ریواس علاوه بر آنکه مقوی قلب و اعصاب است، با تحریک ترشح نمک‌های صفراوی از کبد، باعث تنظیم جذب چربی از روده می‌شود و اسید معده را متعادل می‌کند. ریواس همچنین باعث کاهش خونریزی معده و روده شده و به به ترمیم جراحات، زخم‌های چرکی سطحی و سوختگی‌های پوستی کمک می‌کند، ضمن اینکه مسرت‌بخش است و علاوه بر رفع افسردگی، مصرف مداوم آن باعث تصفیه خون و رفع جوش و دمل می‌شود.

ریواس از دریچه گردشگری

قدمت روستای صنوبر به هزاره قبل از میلاد بازمی‌گردد و تاکنون نخستین زیستگاه و سکونتگاه بشری  منطقه تربت‌حیدریه در این منطقه شناسایی شده است.”کوه شصت‌دره” که از کوه‌های مرتفع رشته کوه مرکزی شهرستان تربت‌حیدریه است، غار ماه‌پری، مناطق سرسبز کهنه تلخ، تنگر و معماری منحصر به فرد خانه‌های پلکانی آن از دیگر جاذبه‌های گردشگری روستای صنوبر هستند.حصر این روستا در میان کوه‌ها و جریان رودخانه شصت‌دره آنچنان منطقه خوش آب و هوا و به نسبت سرد و سرسبزی پدید آورده که به نگین سرسبز این خطه معروف شده‌ است.

علاوه بر وجود جاذبه‌های طبیعی، امتیازات زیرساختی از جمله نزدیکی به شهر تربت‌حیدریه، وجود جاده آسفالت تا روستا، وجود اقامتگاه بومگردی و مهمان‌نوازی خوب اهالی سبب شده در سال‌های اخیر و به خصوص در ایام فصل برداشت ریواس، توجه گردشگران به این منطقه جلب شود.

ریواس صنوبر و روستاهای اطراف از جمله بکاول، کامه، رزگ، رودمعجن و حصار از کیفیت بسیار مطلوبی برخوردار است و این محصول به عنوان یک ظرفیت برای منطقه شناخته شده و در سال‌های اخیر تورها و جشنواره‌هایی در این خصوص برگزار شده ‌است.

همه ساله گردشگران بسیار در فصل برداشت ریواس با حضور در روستای صنوبر، اقدام به جمع آوری گیاهان دارویی نظیر کُما، پیازکوهی و آویشن می‌کنند.